R.Rak „Maja i czas motyli”

11-letnia Maja wraz z tatą przeprowadza się do nowego domu. Jest to dom skrzypiący i stary, gdzie oprócz nich mieszkają inni współlokatorzy. Mai nie podoba się to nowe życie; chciałaby wciąż mieszkać z mamą i tatą, ale to niemożliwe, bo jej rodzice właśnie się rozstali.

„Maja i czas motyli” to dobra książka o dorastaniu i trudnościach z poradzeniem sobie z nową sytuacją, gdy rodzice nie są już razem. Trzeba przyznać, że autor postarał się, by nie powtarzać poradnikowych frazesów, które zwykle są wygłaszane w takich sytuacjach. Zamiast tego oddał głos swojej bohaterce, która wcale nie ma zamiaru zwierzać się ze swoich problemów rodzicom czy szkolnej psycholog. Zamiast tego za wszelka cenę szuka przyjaciół w świecie zwierząt – ten świat wydaje się jej bardziej atrakcyjny niż świat ludzi, gdzie rodzice się rozstaja, koleżanki się śmieją na boku, nauczyciele nie potrafią wesprzeć a wręcz utrudniają ten i tak trudny czas.

Maja wychodzi z tego etapu w życiu obronną ręką. Swój azyl znajduje w świecie przyrody, który z kolei pomoże jej znaleźć prawdziwych sprzymierzeńców w świecie ludzi.

Najbardziej charakterystyczną cechą książki są krótkie, ale naukowo dość ambitne przyrodnicze komentarze, które zgrabnie przeplatają się z akcją książki. Całości dopełniają piękne i delikatne ilustracje A.Krzanowskiej.

Zaleta książki jest tez w miarę niespieszna i prozaiczna narracja. Jest szaro, buro, leje deszcz. Ale Maja ma oczy i serce szeroko otwarte na zwierzęta. To pomaga jej przetrwać i doczekać do wiosny, która przyniesie zmianę. 

Maja i czas motyli

R.Rak

Powergraph 2026

wiek: 10+

R.Telgemeier "Uśmiech"

11-letnia Raina to rezolutna i wesoła dziewczyna, która na wskutek niefortunnego upadku traci dwa zęby i to w dodatku jedynki. Od tej pory czeka ją wiele wizyt u stomatologów i ortodontów, jednak w gruncie rzeczy nie jest to aż tak ważne jak trudy dorastania.

Choć głównym tematem komiksu wydają się być perypetie z uzębieniem, Raina w międzyczasie się zakochuje, sama jest obiektem westchnień, przeżywa rozmaite perypetie rodzinne i towarzyskie. Walka o piękny uśmiech staje się pewnego rodzaju symbolem wyzwań związanych z dojrzewaniem, jednak Raina przechodzi przez wszystkie trudy z właściwą sobie energią i – uśmiechem😉

„Uśmiech” to udana i optymistyczna książka dla wszystkich (młodszych) nastolatek.

Uśmiech

R.Telgemeier

Olesiejuk 2019

wiek: 10+

Powstanie warszawskie. Komiks paragrafowy

Dobrze zilustrowany i napisany komiks paragrafowy i to aż w 3 tomach. Po krótkim wstępie czytelnik wybiera, czy porusza się po komiksie jako Janek czy Zosia, a następnie próbuje dobrnąć do mety, co niestety nie jest takie proste. Można zostać złapanym przez Niemców, postrzelonym, itp. czyli tak właśnie jak to się działo w czasie powstania. Dzięki realistycznym ilustracjom i treści, czytelnik szybko wczuwa się w swojego bohatera a przy okazji przyswaja sporo informacji nt. życia w okupowanej Warszawie.

Powstanie warszawskie

J.Madejski, S.Czuba, il.R.Kucharski

IPN 2024

Wiek: 11+

K.Varner "Wszystko pod KOŃtrolą"

 Kate Williams jest rezolutną 12-latką, której największą pasją są konie, a największym problemem nadwaga. W szkole próbuje jakoś przetrwać, a za to w stadninie naprawdę jest sobą.

Komiks dobrze się czyta, autorka znakomicie wczuła się w postać swojej 12-letniej bohaterki, która przeżywa pierwsze miłości, dostaje pierwszego okresu, stara się przetrwać w gronie rówieśników, którzy naśmiewają się z jej wyglądu. Autorka traktuje swoja bohaterkę poważnie, ale mimo wszystko komiks nie jest przygnebiający – dzięki koniom Kate ma swój azyl.

W książce przejrzą się dziewczynki 10-12 letnie, które mają problem z akceptacja swojego ciała i których pasją są konie. W gruncie rzeczy jednak jest to komiks dla wszystkich – raczej nie ma nastolatki, której nie zdarzyło by się pomyśleć o swoim ciele negatywnie.

Dużą zaletą komiksu jest też jego realizm. Mimo stosowanej diety Kate nie staje się w czarodziejski sposób smukłą syreną. Jednak, co najważniejsze, dzięki swojej pasji odkrywa swoje mocne strony i staje się pewniejsza siebie.

Z komiksu młody czytelnik ma też szansę sporo dowiedzieć się o życiu w stadninie – co to jest lonża, stacjonata, parkur, jak wyglądają starty w zawodach jeździeckich.

Wszystko pod KOŃtrolą

K.Varner

Dwie Siostry 2012

wiek: 10+

Co byś powiedział swojemu najlepszemu przyjacielowi? S.Verde „Słowa, które mówię sobie”

„Wszyscy możemy wybierać

Słowa, które mówimy do siebie.”

Choć nie zawsze to dobrze widać, każdy dzień spędzamy w dużej mierze na wewnętrznym monologu ze sobą samym. Od tego, jakie słowa wtedy padają, zależy nasze samopoczucie, działanie, a więc i jakość życia.

S.Verde w swojej krótkiej książce już na początku zwraca uwagę, że do tych słów nie warto podchodzić bezkrytycznie. Bywa, że nawet mój potencjalny sprzymierzeniec, czyli „umysł podsuwa mi słowa, w których brakuje miłości i życzliwości (…)

Ale te słowa nie są prawdą (…)”.

Autorka radzi, jak zatrzymać potok złych i często nieprawdziwych myśli; trzeba się zatrzymać, odetchnąć, „by odnaleźć własne słowa, które są prawdziwe”. I tu Verde przytacza kilka sytuacji, które w pewien sposób można obrócić poprzez zmianę słów, które do siebie mówimy. Zamiast mówić sobie, że nie mogę czuć smutku, można sobie na niego pozwolić, zamiast przekonania, że zawsze już będę czuć się źle, można sobie pomyśleć, że wszystkie uczucia przemijają, zamiast zniechęcenia po porażce, można sobie powiedzieć, że to właśnie przez próbowanie się uczymy, itd.

To już truizm, że pozytywne afirmacje potrafią mieć realny wpływ na życie. Ale żeby tak się stało, muszą być wcześniej zakorzenione, czyli brzmieć szczerze i autentycznie wynikać choćby z najmniejszej nadziei, która się tli na dnie serca.

„Kiedy niemiły głos staje się głośny,

A ja czuję się przygnębiony,

Mogę powiedzieć sobie:

 

Jestem wystarczający.

Na tym świecie mam znaczenie.”

 

Słowa, które mówię sobie

S.Verde

Mamania 2026

A.Gębka, K.Minasowicz „Mur”

 Paweł mieszka z rodzicami w domu z ogrodem. Pewnego dnia obok wprowadzają się Oni. Tata Pawła postanawia zbudować mur, bo przecież Oni są niebezpieczni i groźni.

„Mur” A.Gębki to książka z jasnym i raczej przewidywalnym przeslaniem. Choć tytułowy mur budowany przez tatę Pawła ma chronić, tak naprawdę coraz bardziej odgradza rodzinę od świata, a życie za murem staje się coraz bardziej nieznośne.

Z jednej strony trochę szkoda, że Gębka nieco nie zniuansował tej historii – jak wiadomo, Oni bywają różni, zarówno dobrzy, jak i źli. Jednak „Mur” to książka dla dzieci a nie obszerny reportaż, a głównym celem autora było pokazanie, co mur/uprzedzenia/stereotypy robią z ludźmi. Tata Pawła nawet nie próbował się dowiedzieć, czy Oni są naprawdę tak źli, jak to wynikało z tv, którą namiętnie oglądał. Zbudował mur, najpierw w swoim sercu, a potem na zewnątrz, który z czasem stał się więzieniem. „Mur” to więc również ostrzeżenie przed tym, co się stanie, jeśli z góry uznamy że ktoś jest zły i postawimy w życiu mur.

„Mur” to oczywiście książka o uchodźcach, emigrantach. O tych, którzy nie chcą być zamykani w obozach i gettach, nie chcą żyć z zasiłków, ale chcą bezpiecznie żyć i pracować w nowej ojczyźnie oraz mieszkać na tej samej ulicy co my.

Mur

A.Gębka, K.Minasowicz

Widnokrąg 2026

wiek: 9+

B.Landmann „Jak zostałem malarzem: Marc Chagall”

Marc Chagall to XX-wieczny artysta, który stworzył swój unikalny malarski styl. Urodził się w rodzinie żydowskiej w Witebsku na Białorusi. Choć większość życia spędził we Francji, Witebsk i magiczny świat dzieciństwa były stale obecne w jego obrazach.

W książce „Jak zostałem malarzem: Marc Chagall” artysta sam opowiada o swoich początkach, o szukaniu życiowej drogi i swojego stylu. Choć żył w trudnych czasach dwóch wojen światowych i rewolucji w Rosji, malarstwo zawsze było dla niego najważniejsze, choć często okupione wieloma wyrzeczeniami.

B.Landmann za pomocą pięknych form przestrzennych prezentuje ten na wpół-baśniowy świat Chagalla, tak dobrze znany z jego obrazów. Książka przesycona jest niebieskim i fioletem, kolorami które malarz często stosował w swoich dziełach. Nie znajdziemy w niej niestety reprodukcji dzieł artysty, ale ilustracje Landmann skutecznie zachęcają do zapoznania się z twórczością artysty. Co ciekawe, w późniejszym okresie życia Chagall już nigdy nie odwiedził rodzinnego Witebska – chciał zachować go w pamięci takim, jakim zapamiętał go z dzieciństwa.

Jak zostałem malarzem: Marc Chagall

B.Landmann

Libra 2025

wiek: 10+

M.Rusinek, M.Szomko, J.Rusinek "Trampki Vincenta"

Opowieść o malarzu

Niedoceniany za życia Vincent van Gogh obecnie jest ważną częścią kultury popularnej. Motywy z jego obrazów można spotkać na koszulkach, skarpetkach, kubkach, itp. W swojej książce „Trampki Vincenta” M.Rusinek i M.Szomko postanowili przybliżyć dzieciom postać słynnego malarza i jego twórczość.

„Trampki Vincenta” nie jest typową biografią, ani albumem z reprodukcjami, a bardziej opowieścią o poszczególnych dziełach z krótkim komentarzem odnośnie życia malarza. W książce przeczytamy o cyklu słynnych słoneczników i dlaczego Van Gogh je stworzył,  a także o „Gwieździstej nocy” czy „Sypialni w Arles”. Autorzy książki sięgnęli też do mniej znanych dzieł Van Gogha, takich jak „Most Langlois w Arles”, „Oleandry” czy „Widok Morza w Saintes-Maries”, stąd i nawet ci czytelnicy dobrze ze sztuką Van Gogha zaznajomieni, mogą dowiedzieć się czegoś nowego.

W książce wyczuwa się szczególną czułość autorów do bohatera opowieści; Van Gogh nie miał łatwego życia, do biedy i niełatwego charakteru dołączyły się problemy psychiczne. Autorzy wprost o nich nie wspominają, jednak starają się przybliżyć młodemu czytelnikowi te cechy charakteru artysty, które są warte naśladowania – podążanie własną ścieżka, wiara w wartość swojej sztuki. Pewne jest, że Van Gogh nigdy nie zdradził siebie jako artysta, zawsze malował tak jak patrzył na świat. Na ilustracjach J.Rusinek Van Gogh wydaje się pogodzony z sobą i ze światem, jego twarz jest łagodna, nie ma w nim tego napięcia, które bije z jego obrazów. Dobrze jest spojrzeć na artystę również z tej perspektywy.

Trampki Vincenta

M.Rusinek, M.Szomko, J.Rusinek

Zygzaki 2025

wiek: 10+

Kocie ścieżki. Wielka Brytania

Kolejna część serii Kocie ścieżki J.Jaworskiej o dalekich krajach, tym razem o Wielkiej Brytanii. Przewodnikiem po kraju jest kot Archie Flaffington.

Jak dla mnie to najciekawsza część z tych wydanych do tej pory. Pewnie dlatego, że o Wielkiej Brytanii każdy co nieco wie, a mimo to z książki można dowiedzieć się coś nowego, np. o podboju Wysp przez Rzymian, Wikingów i Normanów albo o tym, skąd wziął się Wilhelm Zdobywca. Przeczytamy też o podbojach kolonialnych, brytyjskich wynalazkach i kuchni.

Dużym atutem książki są jak zawsze pięknie namalowane koty, można je spotkać na prawie każdej stronie😊

Na blogu pisałam też o "Kocie ścieżki. Japonia"

Kocie ścieżki. Wielka Brytania

J.Jaworska

Mamania 2025

wiek: 10+

R.Brian „Z głową przed ekranem. Jak mądrze korzystać z telefonu i internetu”

Temat uzależnienia od ekranów/ internetu spędza sen z powiek rodziców, pedagogów i nie tylko, choć właściwie jako społeczeństwo jesteśmy uzależnieni już wszyscy, zarówno dzieci jak i dorośli. Bo Internet to dużo plusów, ale w zasadzie równie dużo minusów, zwłaszcza na poziomie społecznym. Co raz można natknąć się na wstrząsające raporty nt. negatywnych skutków uzależnienia dla młodych, więc nie ma wyjścia, trzeba walczyć, uświadamiać, proponować opcje, choć myślę, że ten dawny poziom interakcji społecznych mógłby zostać przywrócony tylko przez jakiś kataklizm, kiedy Internet by po prostu przestał działać.

Książka „Z głową przed ekranem” krótko i zwięźle opowiada o korzyściach i niebezpieczeństwach związanych z dostępem do sieci. Dzieci dowiedzą się z niej, że niektóre treści są szkodliwe, niektóre nieprawdziwe, generalnie lepiej unikać publikowania zdjęć i podawania danych osobowych. Konieczne jest też szanowanie granic, zarówno swoich jak i innych, bo w mediach społecznościowych roi się od trolli, botów i dręczycieli. Dobrze też zdawać sobie sprawę, jak dostęp do mediów społecznościowych/gier wpływa na poziom dopaminy i że jej wyregulowanie trochę trwa.

Mimo wszystko najciekawszy fragment książki to wg mnie ten dotyczący powodów sięgania po telefon/gry; jest to zazwyczaj zmęczenie, nuda, zdenerwowanie lub smutek. Oczywiście dorośli w takich sytuacjach również co raz częściej najpierw sięgają właśnie po telefon/komputer – żeby się po prostu emocjonalnie wyregulować. Autorka książki zachęca jednak do poszukania balansu; warto przyjrzeć się okolicznościom sięgania po telefon, wyznaczyć mu limity czasowe, żeby czas ekranowy był raczej aktywny niż pasywny, żeby po krótce – odzyskać kontrolę nad swoim życiem, gdzie telefon jest tylko dodatkiem.

Z głową przed ekranem

R.Brian

Debit 2025

wiek: 8+

A.Czerwińska-Rydel "Moc czekolady. Opowieść o Wedlach i czekoladzie"

 Czekoladę E.Wedla każdy nad Wisłą zna. Jedni są miłośnikami mlecznej, inni gorzkiej, również i ptasie mleczko oraz wedlowski torcik mają swoich wiernych fanów. Rodzina Wedlów i ich produkty na stale wpisali się w polski krajobraz i tradycję.

A.Czerwińska-Rydel w swojej książce „Moc czekolady” przybliża młodszym czytelnikom historię rodziny Wedlów i ich słodkich produktów. Najpierw poczytamy o historii czekolady, dowiemy się skąd pochodzi, a następnie przejdziemy do opowieści o Karolu Wedlu, który świeżo po praktykach w cukierniach Europy postanowił spróbować swoich sil w XIX wiecznej Warszawie. Najpierw pracował jako pomocnik cukiernika, czuł jednak że w mało wówczas jeszcze popularnej czekoladzie w tabliczkach tkwi potencjał. I tak z czasem Wedel założył własną firmę, kupił maszyny i otworzył sklep ze słodyczami i czekoladą. Z czasem firmę przejął jego syn Emil (autor słynnego podpisu), który również inwestował w maszyny i asortyment, a na końcu Jan, który rozwijał firmę przede wszystkim w 20-leciu międzywojennym, zbudował wielką fabrykę i zatrudniał wielu pracowników.

Najbardziej inspirującą postacią jest Jan, który nie tylko odznaczał się niebywałą kreatywnością jeśli chodzi o sprzedaż czekolady, ale również bardzo dbał o pracowników wiedząc, że w firmie najważniejsi są ludzie i że trzeba stworzyć im najlepsze z możliwych warunków do pracy. Pewnie nie każdy wie, że w czasie wojny Jan pomagał Warszawiakom, starając się dostarczyć żywność potrzebującym, nie tylko tym zatrudnionym w fabryce.

Opowieść o Wedlach, zwłaszcza o Janie, to też historia o polskiej przedsiębiorczości i kawał polskiej historii.

Moc czekolady. Opowieść o Wedlach i czekoladzie

A.Czerwińska-Rydel

Literatura 2025

wiek: 10+

Dolny Śląsk. Przewodnik dla dużych i małych

 „Dolny Śląsk. Przewodnik dla dużych i małych” to już 8-ma część serii przewodników regionalnych dla dzieci, wydawanych przez wyd. Literackie. Książkę zilustrował jeden z najlepszych polskich ilustratorów dla dzieci czyli Adam Pękalski. A jak książkę się czyta?

Ktoś, kto zna dobrze Dolny Śląsk, raczej nie znajdzie w książce nic nowego. Może ona jednak posłużyć za inspirację osobom, które tego regionu nie znają. Bo na Dolnym Śląsku oprócz popularnej Śnieżki jest też Śnieżnik, Śnieżne Kotły i wiele innych pomniejszych górek z własnymi wieżami widokowymi. Mamy też Pogórze Kaczawskie z autentycznym (wygasłym) wulkanem, warto pojechać do Barda na spływ i pierniki, a także do twierdzy w Srebrnej Górze czy do Kłodzka. Autorka wspomina też o mniej znanej wieży rycerskiej w Siedlęcinie, o dolnośląskich potrawach regionalnych, krótko opisuje okres panowania Piastów w tym regionie i działalność zakonu cystersów. Bo Dolny Śląsk to region wciąż dość egzotyczny dla mieszkańców z innych regionów Polski, z mało znaną i nieodkrytą historią.

Dolny Śląsk. Przewodnik dla dużych i małych

M.Kuchta, A.Pękalski

Wyd.Literackie 2025

wiek: 10+

Ch.Dickens "Opowieść wigilijna" (komiks)

 Ch.Dickens i jego książki mocno kojarzą się z dydaktyką, jednak „Opowieść wigilijna” to historia zdecydowanie ponadczasowa i aktualna także dziś. Bo i dziś wielu ludzi nie chce świętować Świąt, choć za pewne z innych powodów niż E.Scrooge. Jednak każdy może chcieć zmienić się na lepsze, i „Opowieść wigilijna” o tym przypomina; czas jaki mamy, jest mocno określony i lepiej żyć tak, żeby na końcu życia nie żałować, tak jak żałował Scrooge – że nie kochał, nie współczuł i że w porę nie zauważył, tego co ważne.

Opowieść wigilijna 

Ch.Dickens

Egmont 2024

wie: 10+