D.Geisler "Czy są plasterki na duszę?"

 „Nikt nie ponosi odpowiedzialności za to, że ktoś ma chorobę psychiczną. Dzieci czasem myślą nawet, że to ich wina. Ale to nieprawda!”

Chyba nigdy w historii ludzkości nie było tak wysokiej świadomości istnienia chorób psychicznych jak obecnie. Również i dzieci z rozmów dorosłych domyślają się, że nie wszyscy są tacy sami. Właściwie w każdej klasie można zetknąć się z dzieckiem z autyzmem lub adhd, a epizody depresyjne wśród dorosłych nie są już tematem tabu.

Książka "Czy są plasterki na duszę?" wyjaśnia dzieciom prostym językiem, czym są choroby psychiczne i jak wyglądają. Bohaterowie książki wyjaśniają, jak to jest być uzależnionym od alkoholu, mieć adhd, lub depresję. Zwłaszcza ta ostatnia choroba, coraz częstsza w świecie dorosłych, czasem wywołuje u dzieci poczucie winy. D.Geisler wyjaśnia dzieciom, jak się czują osoby cierpiące na choroby psychiczne i jak można im pomóc.

Czy są plasterki na duszę?

D.Geisler

Jedność 2025

E.Eland „Jakaś inna”

 Mia czuła się inna niż wszyscy wokół. Męczyło ją to, szukała wyjaśnień, ale na próżno. Próbowała się dopasować, ale poczucie inności nie odpuszczało. Aż do dnia, gdy… spotkała dziewczynkę, która również była trochę inna i się zaprzyjaźniły. Wtedy inność przestała Mii przeszkadzać;

„Pokochała wszystko, co sprawiło, że czuła się taka inna. Bo dzięki temu jest taka, jaka jest. A przez to wszystko znów zaczęło wydawać się w sam raz”.

„Jakaś inna” to krótka książka, która jednak przypomina o wadze przyjaźni i o tym, że jest ona kluczem do zalezienia swojego miejsca w świecie. Co znamienne, przez cały czas poczucie inności/obcości przeszkadzało przede wszystkim samej Mai; świat, który wreszcie stał się jej światem, był w gruncie rzeczy taki sam jak wcześniej. Ale Maja odnalazła w nim swoje miejsce.

Jakaś inna

E.Eland

Mamania 2026

wiek: 5+

J-P.Eid "Mały astronauta"

Szczególne miejsce w sercu

Książka na trudny temat, ale bardzo dobrze napisana.

Dorosła Juliette odwiedza swój stary w domu, a wraz z wizytą wracają wspomnienia. O tym, jak urodził się jej młodszy brat, jak po niedługim czasie się okazało, że ma porażenie mózgowe, jak trudno było jej rodzicom zaakceptować tą sytuację.

Mimo wszystko opowieść Juliette bardziej niż na trudnościach, koncentruje się na silnej więzi, jaką miała z bratem. Choć nie mówił i z trudem się poruszał, zajął ważne miejsce w sercach swoich bliskich. Zdawało jej się, że Tom przebywa w jakimś własnym świecie i tylko przez jakiś błąd systemu znalazł się na Ziemi. Stąd też tytuł książki – „Mały astronauta”.

Autor książki, bazując na własnym doświadczeniu życiowym, bardzo dobrze zbalansował wszystkie jej elementy; nie jest sentymentalnie, jest trochę prozy życia, ale nie jest przygniatająco depresyjnie.

Mały astronauta

J-P.Eid

Lost in Time 2022

E.Carle "Dom dla kraba"

Czas zmian

Krab szuka dla siebie domu, czyli muszli.  W końcu znajduje odpowiednią, ale nasz krab to krab-esteta, chce żeby było ładnie. Po kolei zaprasza rozgwiazdę, ukwiał, koralowiec itd. by upięknili jego muszle, a zarazem stali się jego przyjaciółmi.

Mija rok, i krab czuje, że jego muszla, czyli jego dom, zrobił się dla niego za ciasny. Czas na zmiany. Choć tyle wysiłku włożył w swój stary dom, bez wahania szuka nowej muszli. Trochę mu żal starej muszli i starych przyjaciół, ale bardziej myśli o możliwościach, jakie daje zmiana; znajdzie nowych przyjaciół, nową przestrzeń – jest tyle możliwości!

Dom dla kraba

E.Carle

Zakamarki 2026

wiek: 3+

R.Rak „Maja i czas motyli”

11-letnia Maja wraz z tatą przeprowadza się do nowego domu. Jest to dom skrzypiący i stary, gdzie oprócz nich mieszkają inni współlokatorzy. Mai nie podoba się to nowe życie; chciałaby wciąż mieszkać z mamą i tatą, ale to niemożliwe, bo jej rodzice właśnie się rozstali.

„Maja i czas motyli” to dobra książka o dorastaniu i trudnościach z poradzeniem sobie z nową sytuacją, gdy rodzice nie są już razem. Trzeba przyznać, że autor postarał się, by nie powtarzać poradnikowych frazesów, które zwykle są wygłaszane w takich sytuacjach. Zamiast tego oddał głos swojej bohaterce, która wcale nie ma zamiaru zwierzać się ze swoich problemów rodzicom czy szkolnej psycholog. Zamiast tego za wszelka cenę szuka przyjaciół w świecie zwierząt – ten świat wydaje się jej bardziej atrakcyjny niż świat ludzi, gdzie rodzice się rozstaja, koleżanki się śmieją na boku, nauczyciele nie potrafią wesprzeć a wręcz utrudniają ten i tak trudny czas.

Maja wychodzi z tego etapu w życiu obronną ręką. Swój azyl znajduje w świecie przyrody, który z kolei pomoże jej znaleźć prawdziwych sprzymierzeńców w świecie ludzi.

Najbardziej charakterystyczną cechą książki są krótkie, ale naukowo dość ambitne przyrodnicze komentarze, które zgrabnie przeplatają się z akcją książki. Całości dopełniają piękne i delikatne ilustracje A.Krzanowskiej.

Zaleta książki jest tez w miarę niespieszna i prozaiczna narracja. Jest szaro, buro, leje deszcz. Ale Maja ma oczy i serce szeroko otwarte na zwierzęta. To pomaga jej przetrwać i doczekać do wiosny, która przyniesie zmianę. 

Maja i czas motyli

R.Rak

Powergraph 2026

wiek: 10+

I.Degórska "Bajka o szczęściu"

Pewien staruszek mieszkał sobie ze świnką, kogucikiem i myszką. Pewnego dnia odwiedził go handlarz towarów, oferując mu fajkę. Staruszkowi fajka bardzo się spodobała, ale ponieważ nie miał pieniędzy, dał handlarzowi za fajkę kogucika.

Sytuacja powtórzyła się jeszcze dwa razy, w efekcie staruszkowi przybyło rzeczy, ale ubyło przyjaciół. Jak się można domyślić, staruszkowi żyło się coraz trudniej. Ba! Chciał nawet umrzeć. Wezwana kostucha stwierdziła jednak, że jego czas jeszcze nie nadszedł, ale jeśli odda jej wszystkie kupione przedmioty, ona wskaże mu drogę do odzyskania przyjaciół. I tak właśnie się stało.

Bycie szczęśliwym bywa proste i trudne zarazem. „Bajka o szczęściu” pokazuje, jak łatwo można szczęście stracić, ale też jak je odzyskać. „Bajka” wydaje się szczególnie aktualna zwłaszcza współcześnie. Można łatwo mieć (dużo) rzeczy, ale tylko dzięki prawdziwym relacjom można być szczęśliwym.

Książka została wydana już wiele lat temu, ale niedawno polecała ją Agnieszka z Mały Pokój z Książkami, za co serdecznie dziękuję. Autorką książkowych ilustracji jest niezrównana Aleksandra Kucharska-Cybuch.

Bajka o szczęściu

I.Degórska

Ezop 2004

wiek: 5+

"Psychoterapia dziś: rozmowy" pod red.Z.Milskiej-Wrzosińskiej

Temat korzystania z pomocy psychologów i psychoterapeutów został ostatnimi czasy szczęśliwie odczarowany i jednocześnie wizyty u terapeutów przestały być stygmatyzujące. Mam jednak wrażenie, że obecnie kultura przesadza w drugą stronę – wydawanych jest mnóstwo psychologicznych poradników, sugerujących, że poczucie szczęścia jest tylko kwestią treningu/odbycia kilku sesji terapeutycznych, podczas których inżynierowie dusz ustawią wszystkie elementy na powrót we właściwym miejscu.

„Psychoterapia dziś” to zbiór wywiadów z psychologami i psychoterapeutami. Z książki czytelnik dowie się min. na czym polega praca psychoterapeutyczna, jakie bywają jej trudności i wyzwania, czym się różni terapia indywidualna od grupowej, na czym polega praca z ciałem, jakie problemy napotykają terapeuci par, osób uzależnionych, przechodzących żałobę itd. Zainteresowani tematem mogą w tej książce znaleźć kilka interesujących fragmentów, jak np.

„(…) Nasze życie nie jest wyłącznie ekscytacją. Jest również szkołą utrat, świadomości nieodwracalności  i rozczarowań. Zdolność do łączenia rzeczy pozornie przeciwstawnych – że rozczarowują nas ci, którzy są nam najbliżsi, że my sami rozczarowujemy tych, których najbardziej kochamy (…), że zyskując życie i doświadczenie, nieustannie coś tracimy – to wszystko buduje nas jako ludzi. Szkoda z tego rezygnować.” 

Psychoterapia dziś

red.Z.Milska-Wrzosińska

PWN 2020