MCK "Mitoraj"

Przechadzając się po krakowskim rynku, można napotkać ogromną rzeźbę przedstawiającą głowę Erosa autorstwa Igora Mitoraja, jednego z ciekawszych współczesnych polskich rzeźbiarzy. Największą kolekcję jego rzeźb można obecnie oglądać w toskańskiej Pietrasancie, do 30 września br. kilka jego dzieł znajduje się też w Pabianicach.

Album „Mitoraj” powstał z okazji wielkiej wystawy dzieł artysty w Krakowie w 2003 r., w książce jednak znalazły się też zdjęcia z plenerowej wystawy rzeźb artysty w Paryżu oraz w Rzymie. Trzeba przyznać, że rzeźby Mitoraja świetnie komponują się z miejską przestrzenią. Pomysł, by place miast zamienić w przestrzeń wystawienniczą, genialnie się sprawdza.

Mitoraj w swoich dziełach mocno nawiązuje do sztuki antycznej, a zarazem interpretuje ją po swojemu. W efekcie widz dostaje sztukę, która z jednej strony jest wyraźnie osadzona w kulturze europejskiej, ale zarazem czuje się w niej współczesne rozedrganie i płynność. Sztuka Mitoraja nie obala antycznych wzorców sztuki, stanowi natomiast ciekawy pomost między przeszłością a czasami współczesnymi.

Mitoraj to zresztą niejedyny wybitny współczesny rzeźbiarz, które prace upiększają przestrzeń miast. Warto zwrócić uwagę na balansujące prace częstochowskiego rzeźbiarza Jerzego Kędziory (np. na Starym Rynku w Częstochowie czy wzdłuż Kładki Ojca Bernatka w Krakowie). Wybitnym artystą, który dzięki swoim instalacjom z powodzeniem przekształca miasto w przestrzeń wystawienniczą, jest też lublinianin Jarosław Koziara.

Mitoraj

Międzynarodowe Centrum Kultury 2006

M.Coppo "Petra"

Upadki i wzloty

Petra jest pewna swojego miejsca na ziemi. Los jednak wystawia na próbę jej pewność siebie i wysadza ją z siodła, w którym miała przecież pozostać na zawsze; dumna i niewzruszona skała niespodziewanie ląduje w pysku psa jako „kamyk”, następnie w gnieździe ptaka jako „jajo”, itd.

Petra jednak za każdym razem potrafi odnaleźć się w nowych okolicznościach. Nie płacze i nie tęskni za starym, a zamiast tego koncentruje się na wszystkich atutach swojego nowego (niespodziewanego) położenia.

Dużą zaletą „Petry” jest jej minimalizm. Nie mamy tu bliżej nieokreślonych widoków w tle, jest tylko Petra i jej życiowe przygody. A także przeslanie; niezależnie jak zmieniają się okoliczności, idź do przodu.

„Petra” to też książka, obok której łatwo przejść obojętnie. Ot, kolejna książka o tym, czym może stać się zwykły kamyk. Jednak przy dokładniejszej lekturze widać, że Petra to też opowieść o życiu i jego wyzwaniach.

Petra

M.Coppo

Wytwórnia 2026

wiek: 3+

Powstanie warszawskie. Komiks paragrafowy

Dobrze zilustrowany i napisany komiks paragrafowy i to aż w 3 tomach. Po krótkim wstępie czytelnik wybiera, czy porusza się po komiksie jako Janek czy Zosia, a następnie próbuje dobrnąć do mety, co niestety nie jest takie proste. Można zostać złapanym przez Niemców, postrzelonym, itp. czyli tak właśnie jak to się działo w czasie powstania. Dzięki realistycznym ilustracjom i treści, czytelnik szybko wczuwa się w swojego bohatera a przy okazji przyswaja sporo informacji nt. życia w okupowanej Warszawie.

Powstanie warszawskie

J.Madejski, S.Czuba, il.R.Kucharski

IPN 2024

Wiek: 11+

J.Lagrange "Jamnik Jacenty w podróży"

Jamnik Jacenty nie lubi podróżować, więc - nie podróżuje. Pewnego jednak dnia odkrywa, że znudził mu się widok za oknem jak też i cala okolica wokół i że potrzebuje się wyrwać z tej przewidywalności. Koniec końców pakuje walizkę i wyrusza w podróż. Jacenty starannie naszykował się na wyprawę, żeby ograniczyć ilość niespodziewanego, ale niestety zgubił notes gdzie wszystko szczegółowo zaplanował. W rezultacie postanawia dać się ponieść spontaniczności i przygodzie. 

Otwartość na to, co przyniesie los okazuje się dla Jacentego szczęśliwa; podczas podroży nasz jamnik znów zachwyci się światem wokół i po chwilowym kryzysie twórczym zacznie rysować.

"Jamnik Jacenty w podróży" jest pięknie i klimatycznie narysowany i opowiada o wielu pożytkach płynących z podróżowania. Choć wyjście ze strefy komfortu domowych pieleszy bywa trochę nieprzyjemne, podróż daje szansę na odkrycie rozmaitych wspaniałości jakie skrywa świat.

Jamnik Jacenty w podróży

J.Lagrange

Polarny Lis 2026

wiek: 6+

Ch.Raineri "Widowisko"

 Dzieci źle znoszą nudę, a zarazem czasem niewiele trzeba, by uruchomić ich wyobraźnię. Bohaterami „Widowiska” są dzieci, mieszkańcy Paryża z początku ubiegłego wieku. Z początku się nudzą, ale nagle pojawia się wiadomość, która ich elektryzuje i każe przemierzać kolejne kwartały miasta, w oczekiwaniu na tytułowe widowisko.

Zakończenie książki osobiście trochę mnie rozczarowało jako trochę mało realistyczne. Ale z drugiej strony pewnie najlepiej na całą tą krótką historię spojrzeć z perspektywy dziecięcej wyobraźni, gdzie czasem nic nie jest do końca takim jakim się zdaje. Dobrze to widać na klimatycznych, książkowych ilustracjach, gdzie tu i tam widać cyrkowe zwierzęta, symbol przygody i zabawy w zasięgu ręki.

W dobie wszechobecnej elektroniki i niekończącego się tkwienia przed ekranem „Widowisko” znakomicie przywołuje ducha dziecięcej przygody sprzed lat. Także współcześnie warto stworzyć dla niej przestrzeń, choć wymaga to o wiele więcej wysiłku niż kiedyś.

Widowisko

Ch.Raineri

Polarny Lis 2025

wiek: 5+

K.Varner "Wszystko pod KOŃtrolą"

 Kate Williams jest rezolutną 12-latką, której największą pasją są konie, a największym problemem nadwaga. W szkole próbuje jakoś przetrwać, a za to w stadninie naprawdę jest sobą.

Komiks dobrze się czyta, autorka znakomicie wczuła się w postać swojej 12-letniej bohaterki, która przeżywa pierwsze miłości, dostaje pierwszego okresu, stara się przetrwać w gronie rówieśników, którzy naśmiewają się z jej wyglądu. Autorka traktuje swoja bohaterkę poważnie, ale mimo wszystko komiks nie jest przygnebiający – dzięki koniom Kate ma swój azyl.

W książce przejrzą się dziewczynki 10-12 letnie, które mają problem z akceptacja swojego ciała i których pasją są konie. W gruncie rzeczy jednak jest to komiks dla wszystkich – raczej nie ma nastolatki, której nie zdarzyło by się pomyśleć o swoim ciele negatywnie.

Dużą zaletą komiksu jest też jego realizm. Mimo stosowanej diety Kate nie staje się w czarodziejski sposób smukłą syreną. Jednak, co najważniejsze, dzięki swojej pasji odkrywa swoje mocne strony i staje się pewniejsza siebie.

Z komiksu młody czytelnik ma też szansę sporo dowiedzieć się o życiu w stadninie – co to jest lonża, stacjonata, parkur, jak wyglądają starty w zawodach jeździeckich.

Wszystko pod KOŃtrolą

K.Varner

Dwie Siostry 2012

wiek: 10+

H.Tunnicliff, E.Harrison "Detektyw Stanley i Królowa Kamuflażu"

Detektyw Stanley czyli kolejna udana seria detektywistyczna dla młodych czytelników. Detektyw Stanley jest już co prawda na emeryturze, ale nie przeszkadza mu to w tropieniu przestępców. Zadania nie ułatwia mu inspektor Rożec, zazdrosny o sukcesy detektywa i co rusz utrudniający mu pracę.

Oprócz dobrej i wciągającej fabuły, Detektyw Stanley jest także dobrze napisany, przetłumaczony oraz zilustrowany. Jakby tego było mało, autorki zadbały też o element edukacyjny. Z części „Królowa Kamuflażu” dzieci dowiedzą się, kim był artysta Piet Mondrian, natomiast z „Rabusia roślin” o rzadkich gatunkach botanicznych.

Detektyw Stanley i Królowa Kamuflażu

H.Tunnicliff, E.Harrison

Dwie Siostry 2026

wiek: 5+