A.Czerwińska-Rydel "Kryształowe odkrycie. Jan Czochralski ojciec elektroniki"

Nie każdy wie, kim był Jan Czochralski, a przecież niektórzy wymieniają go jednym tchem zaraz obok M.Kopernika i M.Curie-Skłodowskiej. To on odkrył monokryształy, bez których nie byłby możliwy rozwój współczesnej elektroniki.

O tym, jak toczyły się jego życiowe losy, można przeczytać w biograficznej książce dla dzieci „Kryształowe odkrycie” A.Czerwinskiej-Rydel. Czochralski urodził się pod koniec XIX w. w wiosce Kcynia nieopodal Nakła jako ósme dziecko stolarza. Już od małego zdradzał pasje badawcze, ale w szkole nie za bardzo to doceniano. Uniesiony honorem, jako dorosły człowiek wyjechał do Berlina, gdzie powoli rozwijała się jego kariera naukowa. Doceniony za granicą, w latach 30. wrócił do Polski i został profesorem Politechniki Warszawskiej. W czasie wojny wspierał AK, jednak po wojnie jego postać była solą w oku władzy ludowej i zakazano mu pracy naukowej. Dobrze, że współczesne książki dla dzieci przywracają pamięć o Czochralskim i jego niezwykłych dokonaniach.

Kryształowe odkrycie

J.Czochralski

Literatura 2023

wiek: 10+

D.Cali "La biblio d'Orazio"

Emerytowany nauczyciel, Horacy, ma nietypowe hobby. W każdy piątek objeżdża swoją okolicę (czyli sycylijskie wioski) małym autem i wypożycza książki chętnym czytelnikom. Swoje hobby traktuje jak misję a zarazem szansę na spotkanie z ludźmi; rozmawia z nimi o książkach, idzie do ulubionej kawiarni na szklankę mleka migdałowego. Ludzie czekają na książki Horacego; szukają nowych wierszy, porad ogrodniczych, nowych opowieści. Sam Horacy szczególnie lubi spotkania z dziećmi; opowiada im czarodziejskie historie i oczywiście wypożycza książki i komiksy. Ze swoich wyjazdów Horacy przywozi nie tylko wspomnienia, ale i lokalne przysmaki – ser percorino, limoncino i kiełbaski.

Pewnego dnia niespodziewany wypadek przerwie działalność Horacego. Czy ludziom będzie brakowało odwiedzin starego nauczyciela i jego książek?

Książka „La biblio d’Orazio” to krótka historia o książkach, bibliotekach i więziach międzyludzkich. Choć rozmaici eksperci co rusz wieszczą rychły koniec książki, nie sądzę, żeby tak się miało stać. Gdy czujemy się zmęczeni siedzeniem w internecie i przebodźcowani (złymi) informacjami ze świata, książka okazuje się bezpieczną i bezcenną przystanią, gdzie wreszcie można odpocząć.

Książka nie została na razie wydana w j.polskim, ale warto sięgnąć po inne książki D.Cali. Oraz po słoneczne sycylijskie krajobrazy, rozświetlające rodzimy listopad.

La biblio d'Orazio

D.Cali

ABC Melody 2022

wiek: 4+

"Żarłoczny koziołek", "Co potrafią koty?", il. A.Graboff

 A.Graboff to popularny amerykański ilustrator XX wieku. W Polsce ukazały się 3 książki z jego ilustracjami – „Była raz starsza pani”, „Żarłoczny koziołek” oraz „Co potrafią koty?”. Trzeba przyznać, że mimo upływu lat wszystkie te książki urzekają ponadczasowym, miejscami nieco czarnym humorem, a przede wszystkim brawurową szatą graficzną, szczególnie „Żarłoczny koziołek” i „Co potrafią koty?”.

O książce „Była raz starsza pani” już pisałam (TU), „Żarłoczny koziołek” to opowieść o koziołku, który jadł wszystko co widział – trawę, szkło, a z czasem nawet więzienny mur. Nie wszystkie jego perypetie były wesołe, jednak książka kończy się stosunkowo dobrze, jeśli wziąć pod uwagę żywieniowe zwyczaje koziołka.

„Co potrafią koty?” to, zgodne z tytułem, książka o wszystkich nadzwyczajnych umiejętnościach kotów – potrafią pić mleko z miski, mruczeć, wejść na drzewo (choć nie umieją z niego zejść), bawią się w berka z psem(!)😉

Żarłoczny koziołek

A.Mills, A.Graboff

Kropka 2021

wiek: 5+

D.Tung "Moje doskonale niedoskonałe ciało"

 „Życie w końcu się poukłada, gdy wyszczupleję. Czekają mnie sukcesy, będę atrakcyjna i wartościowa.”

Czy wszystko zaczęło się od uwag w domu, że za dużo je? A może od komentarza kolegi o fajnych (bo szczupłych) dziewczynach? Dokładnie nie wiadomo, ale nastoletnia Debbie pewnego dnia stwierdziła, że jej ciało wymaga radykalnej korekty. Musi schudnąć, poprawić cerę, pozbyć się cellulitu itd. Niestety mimo coraz większych wyrzeczeń, jej własne ciało stawało się coraz większym wrogiem, a na wskutek restrykcyjnej diety zaczęły jej wypadać włosy, na twarzy wyskoczył trądzik, miesiączkowanie ustało. A upragnionej kontroli nad ciałem (i życiem) nie było.

„I po tym wszystkim na co naraziłam swoje ciało, wciąż siebie nienawidziłam. Nawet bardziej, niż zanim zaczęłam kontrolować posiłki.(…) podskórnie czułam, że żadna zmiana wyglądu zewnętrznego nie naprawi bałaganu wewnątrz mnie.”

Debbie dochodzi do ściany. Rozumie, że jest chora i że dalej tak nie da rady. Małymi krokami zaczyna uczyć się kochać siebie, swoje ciało i mu ufać.

Książka D.Tung to komiksowa opowieść o zaburzeniach odżywiania, a tak właściwie o braku samoakceptacji. Główna bohaterka przechodzi długą drogę, by to odkryć. Książkę warto podrzucić komuś, kto się boryka z anoreksją, walczy ze swoim ciałem. Rzecz jasna zawsze warto o swoje ciało dbać, ale maniakalne liczenie kalorii to już mocny sygnał, że jest coś nie tak.

„Od kiedy zaczęłam być dla siebie łagodniejsza i przestałam siebie zawstydzać z powodu własnego ciała, przestałam też obsesyjnie szukać aprobaty”

Książka kończy się mocnym ostrzeżeniem dotyczącym MS i Internetu. Pokazywane tam życie (ciało) jest bardzo idealne, jednak tak naprawdę ono nie istnieje. To zaś, co istnieje naprawdę, to ciało które mam i z którym warto się zaprzyjaźnić.

O innej książce D.Tung "Wszystko w porządku" pisałam TU.

Moje doskonale niedoskonałe ciało

D.Tung

Nasza Księgarnia 2026

wiek: 13+

Z.Cernik, A.Skalova "Małe niedźwiedzie historie"

Czeska kultura ma to do siebie, że nie lubi podchodzić do życia zbyt serio. Ślad tego czeskiego luzu znajdziemy też w książce Z.Cernika „Małe niedźwiedzie historie”. Dwa niedźwiedzie – duży i mały – mieszkają razem w domku i co rusz wymyślają różne przygody. Udają misie panda, postanawiają wziąć udział w wyborach, postraszyć turystów na szlaku, „uwolnić” ludzi od cholesterolu (czyli od kur) itp…Bo nasze niedźwiedzie uwielbiają jeść, a przede wszystkim do wielu życiowych spraw podchodzą na luzie i z dystansem; nawet jeśli założony plan nie wyszedł, to i tak było fajnie😊

Książka spodoba się młodszym czytelnikom, którzy przy okazji śledzenia perypetii bohaterów dowiedzą się, co znaczy „wyświadczyć niedźwiedzią przysługę”, „życie jak w Madrycie”, „kiełbasa wyborcza”, „farbowany lis” itp.

Za egzemplarz recenzencki dziękuję wydawnictwu Muchomor.

Małe niedźwiedzie historie

Z.Cernik, A.Skalova

Muchomor 2026

wie: 7+

M.Tolman "Jeżyk strażnik lasu"

 „Dawno, dawno temu wszystkim bardzo się spieszyło. (…) Każdy chciał dotrzeć dalej, wyżej, i na dodatek szybciej. Wszystko musiało być większe, liczniejsze i piękniejsze”.

W owej dawnej epoce był jednak ktoś, kto żył powoli. Był to mały jeżyk, który potrafił cieszyć się chwilą wśród otaczającej go przyrody. Ponieważ przyroda była jednak coraz bardziej przywalona śmieciami, nasz jeżyk zabrał się do działania, zbierał śmieci w najpierw lesie, potem w górach, a nawet na morzu..

„Jeżyk strażnik lasu” to krótka, ciepła historia z trochę przewidywalnym, choć nie to że nieważnym, przekazem. Trochę szkoda, że autorka nieco bardziej nie rozwinęła wątku jak żyć wolniej i uważniej. Warto do książki zajrzeć dla budującej puenty, a przede wszystkim dla jedynych w swoim rodzaju ilustracji holenderskiej autorki.

O innej książce Tolman pisałam TU.

Jeżyk strażnik lasu

M.Tolman

Widnokrąg 2026

wiek: 4+

L.Meddings „Klub Smutnych Duchów”

Wszystkim, którzy czują się inni, niewidoczni, nielubiani…”KSD” przypomina, że „smutnych duchów” jest całkiem sporo i żaden nie musi być samotny.

Główny bohater książki przez całą sobotę głowi się nad wypracowaniem, zwłaszcza, że wieczorem został zaproszony na imprezę. To duży problem, bo przecież…

„Jak ja w ogóle przeżyję tą imprezę?

Skoro nie potrafię nawet

powiedzieć „Cześć”?

Zgodnie z obawami, na imprezie towarzysko idzie mu źle, siedzi sam, aż do czasu gdy… zauważa innego ducha, czyli kogoś takiego jak on sam. Ten duch również z nikim nie rozmawia, rzadko się z kimkolwiek widuje, itd.

Jak znaleźć inne duchy? Wbrew pozorom nie jest to bardzo trudne. Zamiast patrzeć w podłogę lub w stronę towarzyskich gwiazd, trzeba rozejrzeć się dookoła i sprawdzić, czy rzeczywiście wszyscy dobrze się czują na imprezie. Całkiem możliwe, że nie jest się jedynym „duchem” w towarzystwie.

Książkowe duchy nie mają twarzy. I za pewne nie jest to przypadek, bo przecież nie ma znaczenia, czy duch to Michał, Zosia czy Marcin. Ich poczucie osamotnienia i niezrozumienia jest przecież bardzo podobne. Niezauważani przez dusze towarzystwa, czują się niewidzialni - jak duchy.

Klub Smutnych Duchów

L.Meddings

WAB 2023

wiek: 14+