I.Degórska "Bajka o szczęściu"

Pewien staruszek mieszkał sobie ze świnką, kogucikiem i myszką. Pewnego dnia odwiedził go handlarz towarów, oferując mu fajkę. Staruszkowi fajka bardzo się spodobała, ale ponieważ nie miał pieniędzy, dał handlarzowi za fajkę kogucika.

Sytuacja powtórzyła się jeszcze dwa razy, w efekcie staruszkowi przybyło rzeczy, ale ubyło przyjaciół. Jak się można domyślić, staruszkowi żyło się coraz trudniej. Ba! Chciał nawet umrzeć. Wezwana kostucha stwierdziła jednak, że jego czas jeszcze nie nadszedł, ale jeśli odda jej wszystkie kupione przedmioty, ona wskaże mu drogę do odzyskania przyjaciół. I tak właśnie się stało.

Bycie szczęśliwym bywa proste i trudne zarazem. „Bajka o szczęściu” pokazuje, jak łatwo można szczęście stracić, ale też jak je odzyskać. „Bajka” wydaje się szczególnie aktualna zwłaszcza współcześnie. Można łatwo mieć (dużo) rzeczy, ale tylko dzięki prawdziwym relacjom można być szczęśliwym.

Książka została wydana już wiele lat temu, ale niedawno polecała ją Agnieszka z Mały Pokój z Książkami, za co serdecznie dziękuję. Autorką książkowych ilustracji jest niezrównana Aleksandra Kucharska-Cybuch.

Bajka o szczęściu

I.Degórska

Ezop 2004

wiek: 5+

"Psychoterapia dziś: rozmowy" pod red.Z.Milskiej-Wrzosińskiej

Temat korzystania z pomocy psychologów i psychoterapeutów został ostatnimi czasy szczęśliwie odczarowany i jednocześnie wizyty u terapeutów przestały być stygmatyzujące. Mam jednak wrażenie, że obecnie kultura przesadza w drugą stronę – wydawanych jest mnóstwo psychologicznych poradników, sugerujących, że poczucie szczęścia jest tylko kwestią treningu/odbycia kilku sesji terapeutycznych, podczas których inżynierowie dusz ustawią wszystkie elementy na powrót we właściwym miejscu.

„Psychoterapia dziś” to zbiór wywiadów z psychologami i psychoterapeutami. Z książki czytelnik dowie się min. na czym polega praca psychoterapeutyczna, jakie bywają jej trudności i wyzwania, czym się różni terapia indywidualna od grupowej, na czym polega praca z ciałem, jakie problemy napotykają terapeuci par, osób uzależnionych, przechodzących żałobę itd. Zainteresowani tematem mogą w tej książce znaleźć kilka interesujących fragmentów, jak np.

„(…) Nasze życie nie jest wyłącznie ekscytacją. Jest również szkołą utrat, świadomości nieodwracalności  i rozczarowań. Zdolność do łączenia rzeczy pozornie przeciwstawnych – że rozczarowują nas ci, którzy są nam najbliżsi, że my sami rozczarowujemy tych, których najbardziej kochamy (…), że zyskując życie i doświadczenie, nieustannie coś tracimy – to wszystko buduje nas jako ludzi. Szkoda z tego rezygnować.” 

Psychoterapia dziś

red.Z.Milska-Wrzosińska

PWN 2020

Jae-hyuk Cha "5 złotych"

 W książce „5 złotych” na pozór niewiele się dzieje. Ba! Całą historię można by nawet streścić w jednym zdaniu. Jednak – jeśli trochę dłużej pomyśleć o tej książce, to okazuje się, że jest to opowieść o możliwościach, które owszem, są w zasięgu ręki, ale jak to zwykle bywa, z jakiegoś powodu są niewidoczne i zakryte.

„5 złotych” to przy tym książka bez słów. Wnikliwy obserwator jednak już na starcie dostrzeże owe tytułowe 5 złotych, które z czasem staną się elementem zmiany, a mały chłopiec, który na początku historii boleśnie się nudzi, na końcu będzie zadowolony.

Ponieważ narratorem opowieści jest sam czytelnik, on sam musi poszukać głębszych znaczeń tej historii. Np., że aby odkryć kryjące się w świecie możliwości, trzeba ruszyć w drogę/wstać z kanapy. To wtedy dostajemy szansę, by spojrzeć na świat uważniej/z różnych stron. Co istotne, 5 zł. to przecież mała kwota, ale nawet ona potrafi zafundować przygodę, stworzyć opowieść.

Za polecenie książki dziękuję Mai z Maków w Giverny. Na blogu u Mai można znaleźć też wiele innych książek koreańskich autorów. 

5 złotych

Jae-hyuk Cha

Dwie Siostry 2017

wiek: 3+

A.Llenas "Krecik rozrabiaka"

 Mały krecik nie może usiedzieć na miejscu. Wszędzie go pełno, próbuje różnych prac, żadnej nie kończy. Czy jest roztargniony, a może ma ADHD?

Zmęczeni rodzice powierzają go opiece Leśnej Zaklinaczki, która pomaga Krecikowi odkryć, co naprawdę go interesuje. Z czasem chłopiec odkrywa, że jednak potrafi się skoncentrować na jednej czynności i doprowadzić ją do końca

„Krecik” to krótka historia o tym, że w sytuacji trudności z dzieckiem warto min. poszukać jego mocnych stron i talentów. Czasem niepokój i ogromna ruchliwość wynikają z braku zaspokojenia potrzeb – w tym wypadku znalezienia czynności, która naprawdę dziecko interesuje, daje satysfakcję i pewność siebie. Dzięki pomocy Leśnej Zaklinaczki, Krecik odkrył że potrafi zrobić coś naprawdę dobrze i nikt go przy tym nie krytykuje. Czy taka historia mogłaby się zdarzyć we współczesnym przedszkolu/ szkole? Z pewnością w razie trudności z dzieckiem, ciągłe krytykowanie i nawet codzienne wysyłanie do szkolnego pedagoga rzadko przynosi efekty. Takiemu dziecku być może przydałby się szkolny tutor, który pomógłby mu odkryć talenty i mocne strony, odzyskać wiarę w siebie i ukierunkować energię.

Krecik rozrabiaka

A.Llenas

Mamania 2026

wiek: 5+

R.Telgemeier "Uśmiech"

11-letnia Raina to rezolutna i wesoła dziewczyna, która na wskutek niefortunnego upadku traci dwa zęby i to w dodatku jedynki. Od tej pory czeka ją wiele wizyt u stomatologów i ortodontów, jednak w gruncie rzeczy nie jest to aż tak ważne jak trudy dorastania.

Choć głównym tematem komiksu wydają się być perypetie z uzębieniem, Raina w międzyczasie się zakochuje, sama jest obiektem westchnień, przeżywa rozmaite perypetie rodzinne i towarzyskie. Walka o piękny uśmiech staje się pewnego rodzaju symbolem wyzwań związanych z dojrzewaniem, jednak Raina przechodzi przez wszystkie trudy z właściwą sobie energią i – uśmiechem😉

„Uśmiech” to udana i optymistyczna książka dla wszystkich (młodszych) nastolatek.

Uśmiech

R.Telgemeier

Olesiejuk 2019

wiek: 10+

Z.Fruba "Wszystko przez mrówki"

Tytuł najnowszej książki Z.Fruby wydaje się mocno przyrodniczy, ale nic bardziej mylnego. Choć mrówki w książce, owszem się pojawiają, są one w gruncie rzeczy przyczyną szeregu niecodziennych zdarzeń. Drzwi się zatrzaskują, trzeba wezwać ślusarza, pomocy sąsiad zostaje uwięziony na balkonie, uczynna sąsiadka nie może się wydostać spod podłogi itp.

Bo „Wszystko przez mrówki” to książka bardzo społeczna. Pokazuje relacje sąsiedzkie i rozmaite typy sąsiedzkich charakterów. Fruba szczęśliwie stroni od przydługich opisów czy też nachalnej dydaktyki, a odpowiednie wnioski i tak czytelnik wysunie sam.

Książkę bardzo dobrze się czyta, Fruba umiejętnie łączy elementy realistyczne z fantastycznymi, zgrabnie posługuje się ciekawymi i niesztampowymi frazami oraz oryginalnie ilustruje.

Wszystkim zainteresowanym twórczością autorki polecam też krótką lecz wciągającą rymowankę „Gdzie jest lodziarz?”.

Wszystko przez mrówki

Z.Fruba

Polarny Lis 2026

Wiek: 6+

M.Rutten "Mój las"

 „Żołnierz zawsze budzi się jako żołnierz. Zły.”

„Mój las” M.Rutten czyli opowieść o Żołnierzu, Króliczku, Kocie, Kanarku i Wielkiej Niedźwiedzicy. Przyjaciele spędzają ze sobą czas gdzieś w wielkim lesie – bawią się, kłócą, ścigają itd. Jednak "Mój las" to przede wszystkim historia o ” Żołnierzu zawieszonym między jednym domem a drugim”.

Już na początku dowiadujemy się, czemu Żołnierz jest Żołnierzem. Kiedyś miał ciepły dom, gdzie pachniało cynamonem, ale rodzice kłócili się coraz więcej i więcej, aż w końcu dom wygasł i teraz Żołnierz ma dwa domy. Ale cały czas tęskni za tym starym.

Żołnierz chodzi po lesie złoszcząc się i niszcząc. Na szczęście przyjdzie czas, kiedy się okaże, że pod tym gniewem kryła się cała masa smutku. I na szczęście obok będzie wtedy ktoś, kto przytuli płaczącego Żołnierza i powie:

„To nie twoja wina”.

Choć opowieść Rutten wydaje się trochę nieoczywista a bohaterowie fantastyczni, autorka dobrze wczuła się w emocje dziecka, które przeżywa rozwód rodziców. Dzięki dość mało konkretnej akcji mały czytelnik ma szansę utożsamić się z główną bohaterką i przejść przez trudne emocje związane z rozstaniem rodziców.

Mój las

M.Rutten

Wytwórnia 2019

wiek: 6+

Moja pierwsza książeczka o wojsku

Wojen najlepiej gdyby w ogóle na świecie nie było, ale mimo mijających wieków wciąż są, a jedna toczy się nawet tuż za granicą Polski. Co to jest wojsko i dlaczego go potrzebujemy wyjaśni najmłodszym „Moja pierwsza książeczka o wojsku”.  Dzieci dowiedzą się książki kto to jest żołnierz, jak trenuje, co trzeba zrobić, żeby nim zostać. Okazuje się, że w polskiej armii są nie tylko wojska lądowe, ale też wojska specjalne czy WOT, a także wojska obrony cyberprzestrzeni. Interesująco przedstawiają się w książce wojskowe maszyny – czołgi, samoloty, śmigłowce, transportery opancerzone i okręty wojenne.

Książka adresowana jest do dzieci w wieku przedszkolnym. Dla tych nieco starszych niestety trochę zabrakło bardziej szczegółowej wiedzy o rosomakach, apaczach i przede wszystkim – o dronach. 
Książkę można pobrać też w formie pdf na stronie MON.

Moja pierwsza książeczka o wojsku

Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej 2025

wiek: 4+

"Którędy na Grunwald?"

 Podręcznik do historii, od którego trudno się od oderwać.

„Którędy na Grunwald?” czyli kolejny tom historii Polski by Skorwider&Janiszewski oraz Babka od Histy. Trzeba przyznać, że autorzy wciąż trzymają poziom i z werwą i fantazją przybliżają dość odległe z naszego punktu widzenia średniowiecze. „Którędy na Grunwald?” to opowieść o dwóch ważnych polskich królach – Kazimierzu Wielkim oraz Władysławie Jagiełło – oraz o tytułowej Bitwie pod Grunwaldem.

Wielką zaletą serii jest próba przełożenia średniowiecznych realiów na współczesny sposób myślenia (startupy, social media, PR). Nagle wszystkie odległe wydarzenia stają się dla czytelnika bardziej zrozumiałe, a przez to i sama historia. Autorzy nie stronią od humoru, ale przy tym traktują czytelnika poważnie – dokładnie wyjaśniają, skąd się wzięła Jadwiga Andegaweńska na polskiej scenie politycznej, skąd unia z Litwą lub jak długo trwały przygotowania do wielkiej bitwy.

Którędy na Grunwald?

M.Skorwider, B.Janiszewski, A.Jankowiak-Maik

Agora 2026

wiek: 12+

S.Bohlmann "Jutro będę dzielny"

 W j.angielskim istnieje słowo określające osobę, która późno zaczyna – „a late starter”. Taki jest też bohater książki S.Bohlmann „Jutro będę dzielny”.

W pewnym gnieździe Ptasia Mama zniosła 5 jaj. Pierwsze cztery pisklęta wylęgły się w terminie, ale na ostatnie trzeba było jeszcze czekać aż 4 dni. Również z lataniem wszystko się przesunęło – pierwsze cztery pisklaki raźnie ruszyły z gniazda, ale 5-ty mocno się ociągał;

„Ledwie postanowił, że nazajutrz będzie dzielny, a już opadł go strach. Strach przed własną odwagą.”

Inne ptaki pytają Ptasią Mamę, kiedy jej najmłodsze opuści gniazdo? Ona jednak stwierdza, że nie będzie go popędzać i poczeka, aż będzie gotowe.

Nie jest łatwo być kimś, kto ze wszystkim się spóźnia w porównaniu z „normą”. Później zaczyna chodzić, później mówić, później wchodzi w związek. Wszelkie opóźnienia budzą zwykle spory niepokój rodziców i otoczenia. Z jednej strony jest w tym pewna racja; może spóźnialski potrzebuje pomocy eksperta? Jeśli jednak wszystko jest dobrze, warto poczekać, aż będzie gotowy. Ktoś, kto zaczyna później niż inni, zwykle dobrze sobie zdaje sprawę z podejrzliwości i niepokoju otoczenia. Czasem trzeba mu pomóc wystartować, a czasem trzeba poczekać. Rodzice intuicyjnie zwykle dobrze wiedzą, jak działać.

Jutro będę dzielny

S.Bohlmann, E.Dziubak

Nasza Księgarnia 2026

wiek: 3+

Album Międzynarodowego Centrum Kultury "Mitoraj"

Przechadzając się po krakowskim rynku, można napotkać ogromną rzeźbę przedstawiającą głowę Erosa autorstwa Igora Mitoraja, jednego z ciekawszych współczesnych polskich rzeźbiarzy. Największą kolekcję jego rzeźb można obecnie oglądać w toskańskiej Pietrasancie, do 30 września br. kilka jego dzieł znajduje się też w Pabianicach.

Album „Mitoraj” powstał z okazji wielkiej wystawy dzieł artysty w Krakowie w 2003 r., w książce jednak znalazły się też zdjęcia z plenerowej wystawy rzeźb artysty w Paryżu oraz w Rzymie. Trzeba przyznać, że rzeźby Mitoraja świetnie komponują się z miejską przestrzenią. Pomysł, by place miast zamienić w przestrzeń wystawienniczą, genialnie się sprawdza.

Mitoraj w swoich dziełach mocno nawiązuje do sztuki antycznej, a zarazem interpretuje ją po swojemu. W efekcie widz dostaje sztukę, która z jednej strony jest wyraźnie osadzona w kulturze europejskiej, ale zarazem czuje się w niej współczesne rozedrganie i płynność. Sztuka Mitoraja nie obala antycznych wzorców sztuki, stanowi natomiast ciekawy pomost między przeszłością a czasami współczesnymi.

Mitoraj to zresztą niejedyny wybitny współczesny rzeźbiarz, które prace upiększają przestrzeń miast. Warto zwrócić uwagę na balansujące prace częstochowskiego rzeźbiarza Jerzego Kędziory (np. na Starym Rynku w Częstochowie czy wzdłuż Kładki Ojca Bernatka w Krakowie). Wybitnym artystą, który dzięki swoim instalacjom z powodzeniem przekształca miasto w przestrzeń wystawienniczą, jest też lublinianin Jarosław Koziara.

Mitoraj

Międzynarodowe Centrum Kultury 2006

M.Coppo "Petra"

Petra jest pewna swojego miejsca na ziemi. Los jednak wystawia na próbę jej pewność siebie i wysadza ją z siodła, w którym miała przecież pozostać na zawsze; dumna i niewzruszona skała niespodziewanie ląduje w pysku psa jako „kamyk”, następnie w gnieździe ptaka jako „jajo”, itd.

Petra jednak za każdym razem potrafi odnaleźć się w nowych okolicznościach. Nie płacze i nie tęskni za starym, a zamiast tego koncentruje się na wszystkich atutach swojego nowego (niespodziewanego) położenia.

Dużą zaletą „Petry” jest jej minimalizm. Nie mamy tu bliżej nieokreślonych widoków w tle, jest tylko Petra i jej życiowe przygody. A także przeslanie; niezależnie jak zmieniają się okoliczności, idź do przodu, szukaj zalet nowej sytuacji.

„Petra” to też książka, obok której łatwo przejść obojętnie. Ot, kolejna książka o tym, czym może stać się zwykły kamyk. Jednak przy dokładniejszej lekturze widać, że "Petra" to też opowieść o życiu i jego wyzwaniach.

Petra

M.Coppo

Wytwórnia 2026

wiek: 3+

Powstanie warszawskie. Komiks paragrafowy

Dobrze zilustrowany i napisany komiks paragrafowy i to aż w 3 tomach. Po krótkim wstępie czytelnik wybiera, czy porusza się po komiksie jako Janek czy Zosia, a następnie próbuje dobrnąć do mety, co niestety nie jest takie proste. Można zostać złapanym przez Niemców, postrzelonym, itp. czyli tak właśnie jak to się działo w czasie powstania. Dzięki realistycznym ilustracjom i treści, czytelnik szybko wczuwa się w swojego bohatera a przy okazji przyswaja sporo informacji nt. życia w okupowanej Warszawie.

Powstanie warszawskie

J.Madejski, S.Czuba, il.R.Kucharski

IPN 2024

Wiek: 11+