Katarzyna Bogucka, "Maryna, gotuj pierogi!"

Ilustracje Katarzyny Boguckiej są jednymi z bardziej rozpoznawalnych, jeśli chodzi o współczesną polską ilustrację dla dzieci. Jej nieco geometryczny styl, choć bardzo ciekawy, nie jest jednak do końca realistyczny i wymaga pewnego oswojenia. Bogucka znakomicie odnajduje się tam, gdzie trzeba zilustrować coś/kogoś w stroju i otoczeniu z epoki. Autorka zachowuje charakterystyczne elementy, ale przedstawia je na swój sposób. Przykładem krótka książeczka "Maryna, gotuj pierogi!" Do znanego tekstu tradycyjnej piosenki ludowej Bogucka dodała ilustracje w stylu lat 20. U nas książeczka jest lubiana tak bardzo, że na każdą inną książeczkę z ilustracjami Boguckiej chłopcy mówią "Maryna";) 

 

 

Bogucka interesuje się designem, stylami w modzie, zilustrowała nawet całą książkę poświęconą modzie ("M.O.D.A."). Potrafi zilustrować książkę o rodzajach utworów muzycznych ("Co tu jest grane"), klasyczne wiersze dla dzieci ("Paweł i Gaweł"), kilka jej ilustracji znalazło się także w "Ilustrowanym elementarzu dizajnu".

 

Jednak, być może z racji charakterystycznej i wyrazistej kreski, trochę trudniejsze w odbiorze są jej ilustracje w skali mikro, z dużą ilością detali, jak np. w książce "Rok w mieście". Poszczególne elementy scenerii są ciekawe i dobrze się je ogląda, ale patrząc na całość trudno wyłowić poszczególnych bohaterów, o których jest mowa w książce, jak też i objąć całość.

 

Tytuł: Maryna, gotuj pierogi!

Autor: il. Katarzyna Bogucka

Wydawnictwo: Tatarak 2011

Wiek: 3+

Tytuł: Paweł i Gaweł

Autor: Aleksander Fredro il. Katarzyna Bogucka

Wydawnictwo: Dwie Siostry 2010

Wiek: 2+

Tytuł: Rok w mieście

Autor: Katarzyna Bogucka

Wydawnictwo: Nasza Księgarnia 2015

Wiek: 5+

Gro Dahle, Svein Nyhus i trudne tematy ("Grzeczna", "Włosy mamy", "Zły pan")

Część książek z dzisiejszego wpisu to książki terapeutyczne. Prawdopodobnie nie ma sensu czytać ich dziecku, jeśli temat nie dotyczy ich bezpośrednio.

Norweska pisarka Gro Dahle porusza w swoich książkach trudne tematy; rozwód rodziców (o "Wojnie" było tu), depresja rodzica, przemoc w domu. O tych wszystkich sprawach pisze bardzo mocno, a zarazem zwięźle, używając celnych metafor. Zwraca uwagę, jak niesamowicie Dahle opisuje to co się dzieje z ciałem człowieka, który bierze udział w dramacie, bo to w ciele właśnie kumulują się wszystkie niewypowiedziane na głos emocje ("Mięśnie mięśnieją. Kostki kostnieją. Szyja szyjnieje. Wszystko się napręża. W każdej chwili z pleców Taty może wyleźć Zły Pan").

Dopełnieniem tekstu są ilustracje Sveina Nyhusa – głębokie, często smutne i ponure, z czającym się dramatem w tle.

Na początku "Grzeczna". Opowieść o dziewczynce, która jest tak grzeczna, że aż pewnego dnia znika w ścianie. Dopiero ogromny krzyk i "niegrzeczność" pomogą jej wrócić do siebie i znów stać się normalną dziewczynką. To książka o tym, że dzieci o wiele bardziej niż dorośli mają potrzebę autentycznych, czasem niegrzecznych zachowań, aby kiedyś wyrosnąć na szczęśliwych dorosłych. 

 

 

 

 

O tym, jak bardzo uczucia są ważne, opowiadają też kolejne książki, "Włosy mamy" i "Zły Pan". "Włosy mamy" to opowiadanie o matce i córce. Matka jest piękną, radosną kobietą, ale są dni, kiedy staje się dziwna, smutna i przestraszona i nie ma nawet siły zrobić córce śniadania. Mała dziewczynka próbuje sobie jakoś z tym poradzić, przedziera się przez gąszcz włosów, symbolizujący splątane myśli kłębiące się w głowie matki. Na szczęście dziewczynka nie jest sama w tym gąszczu; przychodzi pan z brodą, który oswaja niespokojne włosy, uspokaja myśli i przywraca spokój, a matka znów zaczyna się uśmiechać. 

 

 

 

"Zły Pan" to książka emocjonalnie porażająca i straszna, zarówno treściowo jak i ilustracyjnie. Opowiada o ojcu, który miewa w domu ataki gniewu, wręcz wściekłości. Ojciec czasem bywa miły i spokojny, ale czasem, nie wiadomo skąd, nagle wychodzi z niego Zły Pan, który krzyczy, rzuca przedmiotami i bije swojego synka Boja. Nawet gdy ojciec jest spokojny Boj wie, że w każdej chwili może przyjść Zły Pan, przed którym trzeba uciekać, więc ciało chłopca jest sztywne z lęku. Boj nie wie, czy to może z jego winy przychodzi Zły Pan? Z czasem furia ojca mija, ale Boj musi komuś powiedzieć o tym, co czuje. Spotyka Króla, który uwalnia Boja od strachu i poczucia winy, a ojcu pomaga zaprzyjaźnić się ze swoim Złym Panem, Duszkiem Staruszkiem i Tatusiątkiem. 

 

 

 

Żeby na koniec nie było tak bardzo ponuro, jeszcze jedna, znacznie przyjemniejsza książka Sveina Nyhusa – "Tato!" Jest to książka o tęsknocie; o tym, jak mały chłopczyk czeka, aż wróci jego tata. Tata jest taki jaki ojciec powinien być; najsilniejszy, największy, ze świetnym samochodem, a przede wszystkim kochający swojego małego synka.

W książkach ilustrowanych przez Nyhusa warto zwrócić uwagę na rozmieszczone w różnych miejscach symboliczne detale , nieduże przedmioty (skrzynka, maskotka, kot, narzędzia), które dopełniają treść. 

 

Tytuł: Grzeczna

Autor: Gro Dahle, il. Svein Nyhus

Wydawnictwo: EneDueRabe 2010

Wiek: 3+

Tytuł: Włosy mamy

Autor: Gro Dahle, il. Svein Nyhus

Wydawnictwo: EneDueRabe 2010

Wiek:

Tytuł: Zły Pan

Autor: Gro Dahle, il. Svein Nyhus

Wydawnictwo: EneDueRabe 2013

Wiek:

Tytuł: Tato!

Autor: Svein Nyhus

Wydawnictwo: EneDueRabe 2008

Wiek: 2+

A. Moller, "Jak przetrwasz mroźną zimę, kopciuszku?"

Lato niestety jest już tylko wspomnieniem, nastała jesień i zwierzęta muszą się bardziej natrudzić, aby znaleźć pożywienie. O tym, co ptaki jedzą zimą, można przeczytać w ciekawie zilustrowanej książce Anne Moller "Jak przetrwasz mroźną zimę, kopciuszku?" Tytułowy kopciuszek to nie dziewczynka z popularnej bajki, ale mały szary ptak z rudym ogonkiem (całkiem częsty mieszkaniec również miast). W opowieści Moller kopciuszek nie zdążył wraz z kolegami odlecieć na zimę do ciepłych krajów i musi jakoś sobie poradzić ze zdobywaniem pożywienia w zimie. Po kolei spotyka różne zwierzątka – sikorki, sarenkę, dzika – i od każdego dowiaduje się czegoś nowego o tym, skąd można zdobyć pożywienie o tej chłodnej porze roku. 

Ilustracje w książce przyjemnie się ogląda; są dość realistyczne, ale przy tym wciąż dobrze się wpisują w atmosferę opowiadania.

 


 Moller równie interesująco zilustrowała też inną książkę o zwierzętach, tym razem o owadach "Jak owady troszczą się o swoje dzieci". Jest to już książka stricte edukacyjna bez żadnej fabuły, jednak i tu ilustracje przykuwają uwagę. Pewnie nawet nie każdy dorosły zdaje sobie sprawę, jak bardzo pomysłowe bywają owady w szukaniu i budowaniu miejsca na znoszenie jaj. W książce można znaleźć np. ilustrowany opis jak chrabąszcz tutkarz zwija liść w rulonik, czy też jak żuk poświętnik lepi swoją kulę.

 

Tytuł: Jak przetrwasz mroźną zimę, kopciuszku?

Autor: Anne Moller

Wydawnictwo: Multico 2007

Wiek: 3+

Tytuł: "Jak owady troszczą się o swoje dzieci"

Autor: Anne Moller

Wydawnictwo: Multico 2007

Wiek: 4+

"Super zwierzaki", "Dlaczego? Dlatego!"

To nie jest książka o miłych zwierzątkach, to książka o super zwierzakach!:)

Każde ze zwierząt wymienionych w książce ma nadzwyczajne cechy i umiejętności, których nie mają pozostałe. Jakie zwierzę najszybciej biega? Które ma największe zęby? Kto jest największym drapieżnikiem na świecie? O tym wszystkim, a także o wielu innych faktach z życia zwierząt można przeczytać w książce "Superzwierzaki". Żarłacz biały, nosorożec, skorpion czy pirania – każde z nich posiada szczególne cechy, o których nawet nie każdy dorosły wie. Płetwal błękitny potrafi wydać z siebie dźwięk o mocy startującej rakiety, skorpion z daleka wyczuwa ofiarą wyczuwając wibracje w podłożu, a lis ma tak świetny węch, że wyczuje ją nawet pod metrową warstwą śniegu. Oprócz tego zwierzęta miewają swoje super przysmaki, super sztuczki, super wyzwania i.....super wady.

W systematyzacji wiedzy pomagają tabelki umieszczone obok każdego zwierzątka – jeden rzut oka i już wiadomo kto waży pół tony, a kto ma długość 30 cm (czyli tyle ile ta książka..;)

Ilustracje w książce równie dynamiczne jak treść (i trochę groźne też;)

Książka dla wszystkich lubiących zwierzęta oraz różne super moce (przedszkolaki i trochę starsi;)

 

Równie dynamiczne, choć juz nie tak groźne, są zwierzęta w książce Wojtka Łuszczykiewicza "Dlaczego? Dlatego!". Ta książeczka to zbiór rymowanych zwierzęcych zagadek, wcale nie tak łatwych do odgadnięcia. Sam autor udziela żartobliwych odpowiedzi na zagadki, bawiąc się przy tym w grę słów, zostawiając rodzicom trud znalezienia prawdziwej odpowiedzi oraz wyjaśnienia, dlaczego autor napisał to, co napisał..

"W pokoju, na oknie, na skraju zasłonki

spotkały się dwa pająki.

- Wie pan, martwię się trochę o dzieci.

Przez cały dzień siedzą w sieci!"

Tytuł: Super zwierzaki

Autor: Raphael Martin, il. Guillaume Plantevin

Wydawnictwo: Babaryba 2016

Wiek: 3+


 

Tytuł: Dlaczego? Dlatego!

Autor: Wojtek Łuszczykiewicz, il. Piotr Wadowski

Wydawnictwo: Muza 2015

Wiek: 4+

Asa Lind, "Chusta babci" i "Piaskowy Wilk"

U Asy Lind akcja dzieje się nieśpiesznie, właściwie od samej akcji ważniejsze są myśli. Jest dużo czasu na myślenie, rozmawianie, zastanawianie się. Czas płynie wolniej, ale tak jakoś bardziej znacząco.

"Chusta babci" opowiada o sytuacji właściwie dość prozaicznej; dwójka dzieci szuka miejsca do spokojnej rozmowy w domu pełnym ludzi, chowają się wreszcie w łazience, ale i stąd w końcu muszą wyjść. Z pomocą przychodzi im chusta babci, która działa jak namiot, sama zaś babcia pilnuje, aby nikt wnukom nie przeszkadzał w rozmawianiu i myśleniu. A przemyśleć trzeba dużo, bo babcia niedawno wróciła ze szpitala i nie wiadomo, jak długo będzie żyć. Starsi nie mają czasu z dziećmi o tym porozmawiać, ale one, owszem, i tak o tym myślą i muszą się jakoś z tym oswoić.

Ilustracje Joanny Hellgren zapadają w pamięć, a wraz z nimi bajecznie kolorowy świat pod chustą babci.

Asa Lind głównie jednak jest znana jako autorka opowiadań o "Piaskowym Wilku". W tej książce ilustracje Kristiny Digman są już dość skromne, ale to nie obrazki są tu najważniejsze, lecz treść. "Piaskowy Wilk" to już klasyka, ale bynajmniej nieprzereklamowana, choć z pewnością trzeba trafić w wiek dziecka (ok. 5 lat). W "Piaskowym Wilku" tak jak i w "Chuście.." nie dzieje się aż tak dużo, ot zwykłe życie dziewczynki Karusi, która ma swoje radości i zmartwienia. Oczywiście to wszystko nie jest aż tak bardzo zwyczajne, bo pewnego dnia na plaży spotyka Piaskowego Wilka, który od tej pory będzie jej przyjacielem. Piaskowy Wilk nie jest zwykłym wilkiem, bo jest zrobiony cały z piasku, ale najbardziej czarodziejskie w książce są rozmowy jakie prowadzi on z Karusią; o tym, gdzie była zanim pojawiła się u swojej mamy w brzuchu, o kometach, o tym, że każdy chce się czuć potrzebny. Takiego przyjaciela jak Piaskowy Wilk chciałoby mieć każde dziecko – zawsze ma czas na zabawę, kiedy trzeba pomaga zmierzyć się z rozmaitymi trudnościami i wszystko tak świetnie umie wyjaśnić..

Dobrze napisana i bardzo mądra książka o różnych ważnych i mniej ważnych sprawach. 

Tytuł: Chusta babci

Autor: Asa Lind, il. Joanna Hellgren

Wydawnictwo: Zakamarki 2013

Wiek: 4+

Tytuł: Piaskowy Wilk

Autor: Asa Lind, il. Kristina Digman

Wydawnictwo: Zakamarki 2008

Wiek: 5+